jun
24
Het wapengekletter van Noord-Korea blijft de gemoeren bezighouden. De Verenigde Staten werken met Zuid-Korea aan een raketschild dat de laatste in het geval van een aanval uit het Noorden moet beschermen terwijl China, het enige land dat Noord-Korea min of meer een bondgenoot kan noemen, zegt de bezorgdheid van de regio te delen over de kernwapenambities van de dictatuur. Hoewel Peking geen drastische stappen overweegt steunt het wel de inspanningen van de Verenigde Naties om Noord-Korea in toom te houden. Tot dusver lijkt dit echter weinig effect te hebben: een nieuwe rakettest staat op het programma.
Overigens zijn het niet alleen kernwapens waar we bang voor mogen zijn; Noord-Korea beschikt reeds over een aanzienlijk arsenaal van chemische wapens die in een oorlog met het Zuiden wellicht veel meer schade kunnen aanrichten onder de burgerbevolking.
jun
02
Tijdens de Koude Oorlog werd herhaaldelijk gedemonstreerd tegen de verbreiding van kernwapens. Toen echter het IJzeren Gordijn omver werd geworpen leek de wereld even voorgoed bevrijd van de nucleaire nachtmerrie. Tot 11 september en de dreiging van het nucleair terrorisme; tot “schurkenstaten” als Iran en Noord-Korea ook kernwapens bleken te willen vergaren; tot Pakistan, dat tal van kernwapens bezit, door interne chaos begon te worden verscheurd. De bom is terug en zo ook de hoop op een kernwapenvrije wereld.
De meest recente woordvoerder van de atoomloze droom was afgelopen april niemand minder dan President Barack Obama van de Verenigde Staten. Al gedurende zijn verkiezingscampagne sprak hij zich uit tegen kernwapens en op bezoek in Praag herhaalde hij zijn wens de wereld er ooit van te ontdoen. Klik om verder te lezen »
apr
29
Te midden van alle onrust in het Midden Oosten—oorlogen in Afghanistan en Irak, chaos in Pakistan, chaos om Iran, een nieuwe regering in Israël en een wat eigenaardige regering in Turkije—is het gemakkelijk om één land dat zich nu wat rustig houdt, te vergeten: Syrië. Toch speelt dit land niet alleen geografisch een sleutelrol in de regio.
Syrië is al jaren met Israël in aanvaring om de Golanhoogten die de regering van Benjamin Netanyahu geenszins bereid lijkt op te geven. Het land steunt Hezbollah en wakkert daarmee al jaren keer op keer geweld aan in zowel Israël als in Libanon. Syrië grenst aan Turkije en daar is de laatste helemaal niet zo gelukkig mee, mede om de onzekere bondgenootschap tussen Syrië en Iran. Turkije heeft in antwoord op de vermeende atoomambities van Iran de wens uitgesproken ook kernwapens te vergaren. Met Egypte en Jordanië, waarmee het in het verleden tezamen de wapens opnam tegen Israël, onderhoudt Syrië ook geen bijzondere vriendschap meer: al onder de vader van de huidige president, Hafez al-Assad, vervreemde het van beide omwille van de gematigdere opstelling van de president van Egypte destijds, Anwar El Sadat. Syrië ging vervolgens tal van terreurbewegingen steunen, waaronder Hamas, Hezbollah en de Koerdische PKK (wat in 1998 bijna tot een oorlog met Turkije leidde), en het begon een terreurcampagne van zichzelf, tegen Libanon. Klik om verder te lezen »
apr
21
Dat Pakistan tegenwoordig wellicht de grootste bedreiging voor de stabiliteit van het Midden-Oosten vormt, wisten we al. Maar het wordt nog erger: het land staat op de rand van de afgrond.
Eerder waarschuwde Henry Kissinger al dat Pakistan gemakkelijk slachtoffer zou kunnen worden van jihadextremisme. Zou de coalitiemissie in Afghanistan falen, schreef hij, dan was Pakistan zeker aan de beurt. “Pakistans leiders moeten zich realiseren dat aanhoudende tolerantie,” van de terroristen die vanuit Pakistan in Afghanistan aanslagen plegen, “hun land nog dieper in een internationale maalstroom zal trekken,” aldus de Amerikaanse oud-minister van buitenlandse zaken. Die terroristen die in Pakistan hun heil zoeken versterken hun aanwezigheid. Over aanzienlijke delen van het land, bijna twee-derde volgens een expert, heeft het centrale gezag in Islamabad vrijwel geen enkele controle meer.
Pakistan is niet als Afghanistan een achterlijk en geïsoleerd land van weinig internationale betekenis. In tegendeel: het heeft een bevolking van 165 miljoen, is economisch zeer met de regio verweven, en militair krachtig, met een aanzienlijk leger en 100 kernwapens. Valt dit land uit elkaar dan zouden de gevolgen rampzalig zijn. Het geeft de extremisten een machtsbasis die nog zekerder is dan Afghanistan ooit was; het biedt legitimiteit aan terroristen in de gehele regio die beweren te streven naar een pure sharia-staat; en het ondermijnt de militaire inspanningen van de coalitie in Afghanistan die nu mede via Pakistan worden bevoorraad.
Volgens een Pentagon medewerker is Pakistan eigenlijk al verloren. “Ik zie geen enkel geloofwaardig scenario waaronder de huidige regering of haar waarschijnlijke opvolger de economische, politieke en sociale krachten zal mobiliseren om dit rijzende tij van geweld te doen keren.” Hij voorziet in een Pakistan waarin slechts de steden door de overheid worden bestuurd en het platteland aan militanten ten prooi valt—dit lijkt al min of meer de situatie. Binnen een decennium zou de hoofdstad zelfs haar greep op het gehele land kunnen verliezen.
En dan? Het lijkt aannemelijk dat westerse troepen zich tegen die tijd nog steeds in Afghanistan bevinden. Tegelijkertijd is India meer en meer nerveus geworden over het kernwapenarsenaal van Pakistan; New Delhi bevindt zich immers maar op een paar honderd kilometer afstand van de Pakistaans grens. En Iran, dat ook een grens deelt met Pakistan, zal wellicht kans zien de westerse militaire aanwezigheid in Afghanistan te verzwakken door jihadstrijders te ondersteunen. Al met al, geen prettig vooruitzicht.
Dit artikel verscheen op 21 april op Sargasso.