Na weken van geruchten, speculatie en een zwaar diner is het hoge woord er bijna uit: de Belgische premier Herman Van Rompuy wordt hoogstwaarschijnlijk de nieuwe president van Europa terwijl Catherine Margaret Ashton, de huidige Europese handelscommissaris, het buitenlandse beleid van de Unie een gezicht zal geven. Aangezien de taken van de president redelijk beperkt zijn zegt de laatste benoeming misschien nog wel meer over de koers die Europa de komende jaren zal gaan voeren.

Van Rompuy is de ideale compromiskandidaat. Hij gaf in 2004 al aan dat hij geen plaats voor Turkije ziet binnen Europa. President Nicolas Sarkozy van Frankrijk en Angela Merkel van Duitsland zijn het daarmee eens terwijl beiden verder de voorkeur geven aan een “kleurloos” doch conservatief gezicht aan de top.

De dwarsligger was Groot-Brittannië dat geenszins geamuseerd was over de wijze waarop met name Sarkozy voormalig premier Tony Blair aan de kant schoof. Verder ziet London wel heil in Turkse toetreding tot de Unie—tenminste, zolang Labour nog regeert. De benoeming van een Brit op de post van hoge vertegenwoordiger was dan ook voorspelbaar.

Update: (23:00) De internationale reacties op het nieuws stromen binnen. In Engeland is de BBC ervan overtuigd dat Barones Ashton haar nieuwe baan te danken heeft aan de afwijzing van Blair. De zender waarschuwt echter dat zowel zij als Van Rompuy nauwelijks ervaring hebben op buitenlands gebied. De Times had blijkbaar nog hoop dat Blair uiteindelijk als eerste president van Europa zou mogen komen opdraven en lijkt het als een lichte vernedering voor de Labourregering van Gordon Blair te beschouwen dat de voorkeur uitging naar de Belg.

Aan de overzijde van de oceaan is men nog minder enthousiast. CNN klaagt over het ondemocratische proces dat tot de verkiezing van Van Rompuy heeft geleid en citeert een Indiase ambtsbekleder die weinig over de kersverse president te spreken is. Volgens de New York Times is zijn benoeming tekenend voor de problemen waarmee Europa worstelt en zal het de Unie ervan weerhouden om een krachtigere plaats in de wereld in te nemen. De Wall Street Journal deelt deze mening en benadrukt nog eens hoe onbekend ook Ashton is. Desalniettemin noemt de krant de keuze voor Van Rompuy een bescheiden overwinning voor Europese federalisten.

De Franse Libération citeert graag enkele socialistische politici die Van Rompuy als “geurloos en kleurloos” omschrijven terwijl Le Monde jammert dat de man zo onbekend is. De krant prijst hem wel voorzichtig voor de politieke stabiliteit die hij België heeft gebracht en lijkt enige hoop te koesteren dat hij in Europa eenzelfde eensgezindheid zal kunnen bewerkstelligen.

De Duitsers blijven overwegend diplomatiek. Spiegel laat nauwelijks een mening doorschemeren terwijl de Zeit volstaat met het karakteriseren van Van Rompuy als de man van het compromis. De Frankfurter Allgemeine Zeitung durft om die reden wel een klein compliment te geven: met zijn ervaring in eigen land zou Van Rompuy wel eens een efficiënt moderator binnen de Europese Raad kunnen blijken te zijn.

Foto door Pieter Clicteur voor CD&V.