De Financial Times riep vorige maand Brazilië op om Zuid-Amerika zowel politiek als economisch aan te voeren. Volgens de krant is het niet genoeg om slechts het goede voorbeeld te geven. “Brazilië moet Latijns-Amerika weer op de weg naar de toekomst zetten, anders doet niemand het.”
Mexico, battered by repeated crises, is too bound up with its northern neighbour to lead its southern ones. Colombia is mired in a battle against left-wing insurgents and narco-traffickers. The real alternative to cheap populism comes from pragmatic left-of-centre leaders in the southern cone: Chile’s Michelle Bachelet and Brazil’s Luiz Inácio Lula da Silva demonstrate better ways of being on the left than Mr Chávez’s Bolivarian revolution.
Chile lacks critical mass to pull the region with it; however, Mr Lula da Silva chooses not to. His domestic achievements are undeniable and his efforts to play a global role impressive, but regional policy is lost in the cracks. The result is a continent adrift—economic integration proceeds at snail’s pace—and a leadership vacuum in which Mr Chávez grows from mere nuisance to dangerous troublemaker.
Nu is Brazilië de onmiskenbare grootmacht van Zuid-Amerika maar de culturele kloof tussen de Portugeestalige kolos en de Spaanse wereld maakt het niet bepaald de meest voor de hand liggende kandidaat om het continent richting te geven. De invloed van Mexico en Colombia wordt door de Financial Times tegelijkertijd wel erg gemakkelijk tenietgedaan.
Mexico is voor Zuid-Amerika wat Egypte is voor het Midden-Oosten: geografisch deel van één continent maar in cultureel en sociaal opzicht, deel van een ander. Daardoor kunnen beide landen een sleutelrol spelen: Egypte als schakel tussen de Mediterrane- en de moslimwereld; Mexico als schakel tussen de Verenigde Staten en Zuid-Amerika. Inderdaad wordt het land geplaagd door crises en geweld echter de intellectuele, sociale en morele leiderschapspositie die Mexico in Latijns-Amerika geniet kan niet zonder meer worden afgeschreven.
Ook Colombia wordt gehinderd door interne rebellie en een hevige oorlog tegen drugs maar Colombia is deze oorlog aan het winnen. De omringende socialistische regimes vrezen wat Colombia zal doen wanneer het niet langer beteugeld wordt door de strijd tegen de FARC. Na veertig jaar van burgeroorlog en Amerikaanse steun beschikt het land over één van de grootste, meest ervaren en best uitgeruste krijgsmachten van Zuid-Amerika. Ecuador weet maar al te goed dat FARC-leden zich binnen haar grenzen ophouden terwijl Venezuela zich maar al te bewust is van de steun die het de guerillabeweging heeft verleend. Colombia zal een speler worden om rekening mee te houden.
Foto van Bogotá door Felipe Andrade.