Generaal Stanley McChrystal, sinds drie maanden bevelhebber van de internationale en Amerikaanse troepenmachten in Afghanistan, heeft in een zeven pagina’s tellend document zijn visie op het conflict uiteengezet.
Afghanistan draagt de littekenen van dertig jaar oorlog, weet McChrystal, en de bevolking is daarom over het algemeen niet bereid om actief steun te leveren aan de coalitie noch de Taliban tot zij overtuigd is dat één van beide de overhand heeft. “We zullen niet winnen door simpelweg opstandelingen te doden,” schrijft de generaal. “We moeten de mensen betrokken krijgen als actieve deelnemers aan het succes van hun eigen gemeenschappen.” Dat is geen baanbrekende visie: al jaren wordt getracht de hearts and minds van de Afghanen te winnen, zoals ook onze eigen politici graag keer op keer benadrukken. Wel opvallend is dat McChrystal de coalitietroepen als “gasten” beschrijft in een land dat volgens hem toch echt aan de Afghaanse bevolking toebehoort. Dat mag geen verbazingwekkend inzicht heten maar dat hij dit expliciet neerschrijft is tekenend voor een veranderde Amerikaanse opstelling.
“Bijna zeventig procent van de Afghaanse bevolking is jonger dan 25,” vervolgt McChrystal. “Omvangrijke werkeloosheid, ongeletterdheid en wijdverbreide politieke en sociale onvrede” vormen volgens hem “een voedingsbodem” voor de opstandelingen terwijl het doden van Talibanstrijders alleen maar meer tegenstand opwekt. Conventionele oorlogvoering is hier niet geboden. “We moeten zeer anders denken en opereren om succes te behalen.” Alleen door een brede steun onder de bevolking te vergaren kan de coalitie de oorlog winnen. De generaal biedt zijn soldaten vervolgens praktische adviezen om dit te bewerkstelligen maar laat twee kwesties onbehandeld.
McChrystal begrijpt dat werkeloosheid bijdraagt aan de aanhoudende opstand maar lijkt net als velen van zijn landgenoten te denken dat alleen de bondgenoten in Afghanistan dit probleem middels ontwikkelingshulp kunnen oplossen. China is echter maar al te bereid om in het land te investeren om zou daarom omarmd moeten worden als partner.
Ten tweede ondermijnt de zwakte van de Afghaanse staat de vredesoperatie. Henry Kissinger waarschuwde al eerder dat het bijna onmogelijk is om het land geheel onder één centraal gezag te brengen. Nu is het niet in de eerste plaats aan McChrystal maar aan de diplomaten om dit probleem te benaderen maar de generaal geeft zijn ondergeschikten wel de opdracht mee om zoveel mogelijk met het Afghaanse leger samen te werken. Uiteindelijk moeten de Afghanen zelf veiligheid in eigen land kunnen garanderen maar de nationale krijgsmacht wordt ondermijnd door zowel corruptie binnen eigen gelederen als het gevaar dat het ingezet wordt om een interne politieke machtsstrijd te beslechten. Kort gezegd kan McChrystal niet rekenen op het Afghaanse leger om te doen wat in het belang van de Amerikanen is. Aanzienlijke aantallen coalitietroepen blijven nodig indien het stichten van een stabiele en vreedzame democratie in Afghanistan als doel gehanteerd wordt.