
Drie maanden geleden werd het hoofd van de internationale en Amerikaanse troepenmachten in Afghanistan, Generaal David McKiernan, vervangen door de hier afgebeelde Generaal Stanley McChrystal. Het was de eerste keer sinds 1951, toen President Truman Generaal MacArthur uit Korea terugtrok, dat ten tijde van oorlog een bevelhebber vroegtijdig plaats moest maken voor zijn opvolger.
Defensieminister Robert Gates en de chef der staven Admiraal Michael Mullen achtten McKiernan te conventioneel en niet genoeg op één lijn met Washington. “Hij mistte het charisma en de politieke behendigheid die Generaal David Petraeus met zich meebracht in Irak,” aldus The Washington Post. McKiernan bleef vragen om meer troepen, ondanks de twintigduizend extra manschappen die President Obama heeft aangekondigd, en bleef ervan overtuigd dat slechts met een zwaardere inzet van militaire middelen de oorlog in Afghanistan gewonnen kan worden. Obama gelooft het tegendeel.
De benoeming van McChrystal is tekenend voor de post-Petraeus opvatting van het Pentagon dat generaals even bekwaam op het slagveld als in Washington dienen te zijn. Afghanistan verdient daarom een aanvoerder die het vertrouwen van het Congres en van het Amerikaanse publiek kan winnen. Verder geeft de afdanking van McKiernan aan hoezeer de nieuwe regering begaan is met het behalen van succes in een land “waar buitenlandse legers eeuwenlang hebben gefaald.”
McChrystal heeft de aandacht van de Amerikaanse en NAVO-troepen verschoven van het najagen van Talibanstrijders naar het beschermen van dorpen en steden. De gedachte is dat het veiligstellen van woonplaatsen op de lange termijn meer invloed heeft op het beëindigen van de opstand dan het uitvoeren van continue aanvallen. Vanuit een soortgelijke redenering heeft de generaal het bombarderen van huizen aan banden gelegd: alleen indien met absolute zekerheid kan worden vastgesteld dat militanten zich er ophouden mag tot de aanval worden overgegaan. McChrystal heeft duidelijk gemaakt dat hij liever enkele onbeduidende Talibanstrijders laat ontsnappen dan onverhoopt vrouwen en kinderen de dood injaagt.
Dankzij zijn goede verstandhouding met Admiraal Mullen heeft de generaal enkele tientallen specialisten van het Pentagon kunnen laten overkomen om in Afghanistan aan de slag te gaan. Uit opdracht van minister Gates liet hij een report opstellen door experts van beide politieke stromingen over wat te doen de komende twee maanden. De adviezen waren weinig baanbrekend (het Afghaanse leger uitbreiden, corruptie bestrijden) maar leverde McChrystal wel bondgenoten op in Washington, zowel ter linker- als ter rechterzijde. Eerdaags zal hij zijn definitieve aanbevelingen aan Gates voorleggen. Het is onwaarschijnlijk dat McChrystal hierin om meer troepen zal vragen. Zijn voorganger waarschuwde dat de oorlog “niet beslist zal worden door enige leider, militair of burger, van enig land,“ echter wanneer McChrystal dezelfde geestdrift en toewijding kan meebrengen als Petraeus in Irak deed kan één man wel degelijk een verschil maken.